Στο θρυλικό Σκορπιό του Ωνάση

Σκορπιός, πριν και μετά τον Ωνάση

Ο Σκορπιός είναι μικρό καταπράσινο και πανέμορφο νησί του Ιονίου Πελάγους στα ανατολικά της Λευκάδας η ύπαρξη του οποίου είναι συνυφασμένη με την οικογένεια Ωνάση. Ανήκει στο σύμπλεγμα των Πριγκιποννήσων και στο ευρύτερο σύμπλεγμα των των Τηλεβοΐδων νήσων. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Μεγανησίου και στα βόρεια του βρίσκεται η νησίδα Σκορπίδι.

To 1963 ο Σκορπιός πωλήθηκε στον Έλληνα εφοπλιστή Αριστοτέλη Ωνάση, ο οποίος χρησιμοποίησε το νησί ως ιδιωτικό θέρετρο και τόπο κατοικίας.   Ο εφοπλιστής ανακαίνισε τη βίλα που υπήρχε στο νησί από τον 19ο αιώνα, δίνοντάς της μάλιστα χαρακτηριστικό ροζ χρώμα, και κατασκεύασε λίγα ακόμη κτήρια, καθώς και ιδιόκτητο λιμάνι όπου για πολλά χρόνια ελλιμενιζόταν η θαλαμηγός του Χριστίνα.

Στο νησί υπάρχει και το κοιμητήριο της οικογένειας Ωνάση, καθώς κοντά στο εκκλησάκι του βρίσκονται οι τάφοι του Αριστοτέλη Ωνάση, του γιου του Αλέξανδρου και της κόρης του Χριστίνας.

Ο Σκορπιός ο οποίος ονομάστηκε έτσι επειδή έχει το σχήμα Σκορπιού από το 1963 αποτελεί πόλο έλξης του παγκόσμιου τύπου της εποχής , ο οποίος παρακολουθούσε κάθε βήμα της ζωής του ‘Έλληνα κροίσου με όλα όσα διαδραματίζονταν γύρω από την οικογένεια και τους επίσημους προσκεκλημένους της στο πανέμορφο νησί του Ιονίου.

Ο τρόπος που έζησε ως μεγιστάνας της ναυτιλίας και των επιχειρήσεων είναι βγαλμένος από παραμύθι, έχει αναλυθεί εκτενώς και προκαλεί ακόμη ενδιαφέρον. Μια υπέρλαμπρη ζωή που διεκόπη ξαφνικά από την απώλεια του γιου του, Αλέξανδρου, οδηγώντας σταδιακά την οικογένεια στην καταστροφή.

Μετά και τον θάνατο της Χριστίνας, τον Σκορπιό κληρονόμησε η κόρη της, Αθηνά Ωνάση-Ρουσσέλ, η οποία το 2013 εκμίσθωσε το νησί στην κόρη του Ρώσου μεγιστάνα Ντμίτρι Ριμπολόβλεβ, παρά το γεγονός ότι η διαθήκη του Ωνάση όριζε ότι το νησί πρέπει να παραχωρηθεί στο ελληνικό Δημόσιο.

Ο Σκορπιός πριν από τον Ωνάση

Ο Σκορπιός γίνεται για πρώτη φορά ιδιόκτητο νησί την εποχή που σε όλη την γύρω περιοχή κυριαρχούν οι Βενετοί. Μια συμβολαιογραφική πράξη του 1755 αποκαλύπτει ότι ένας ιδιώτης, όνοματι Antonio Trevisan έχει γαίες στον Σκορπιό, τις οποίες νοικιάζει προς αξιοποίηση στους Γιάννη και Στάθη Προσαλέντη.

Πολύ αργότερα, η κυριότητα του νησιού περνά στην οικογένεια με το όνομα Settini από την Βενετία. Ένα άλλο έγγραφο αγοραπωλησίας που έχει εντοπιστεί αποδεικνύει ότι το 1892, οι ιδιοκτήτες του Σκορπιού ήταν οι Αντώνιος, Φραγκιέκλα, Μαρία, Νικόλαος, Πέτρος, Κελικία και Τζων Σεττίνι οι οποίοι αποφασίζουν να μεταβιβάσουν το Σκορπιό στους Λευκαδίτες μεγαλεμπόρους αδελφούς Μαυροειδή.

Οι μεγαλέμποροι αγοράζουν τον Σκορπιό ως δώρο στην όμορφη Κερκυραία αρχοντοπούλα Μαρία Μουστοξύδη ανιψιά του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, που μπαίνει ως νύφη στην οικογένειά τους. Η οικογένεια Μαυροειδή υλοποίησε αλλαγές χτίζοντας και ένα όμορφο αρχοντικό για να μένουν και κατοικίες για τους εργάτες. Επίσης χάραξαν δρόμους, καλλιέργησαν αμπελώνες και οπωροφόρα δέντρα και έφτιαξαν μια μικρή εκκλησιά εκεί όπου  υπάρχουν οι τάφοι της οικογένειας Ωνάση.

Στην κυριότητα του Ωνάση

Η οικογένεια Μαυροειδή αφήνει μοναδικό κληρονόμο του νησιού το Θεοδόση Μουστοξύδη, έναν άνθρωπο του πνεύματος, με λαμπρές για την εποχή σπουδές σε Παρίσι και Γενεύη.

Το 1938, ο Θεοδόσης Μουστοξύδης έρχεται στην Ελλάδα με την δεύτερη σύζυγό του, την Γαλλίδα Νάνσυ και εγκαθίστανται μόνιμα στον Σκορπιό. Γρήγορα, όμως, θα καταλάβει ότι αυτή η ζωή δεν του ταιριάζει και θα πουλήσει, μέσω ενός συμβολαίου, που υπεγράφη το 1941, τον Σκορπιό σε μια ελληνοιταλική εταιρεία εμπορίου με την επωνυμία Societa Amonica comerciale Italo-Greca, με έδρα τη Ρώμη και πρόεδρο τον Κόμη Γκουίντο Ιωάννη Βιολάντι Καμπάλτο που αγόρασε τον Σκορπιό έναντι 15 εκατ. κατοχικών δραχμών. Ο Θεοδόσης Μουστοξύδης εισπράττει, τότε, τα χρήματα και κάνει μεγάλη ζωή στην Αθήνα, σε μια εποχή που οι Έλληνες λιμοκτονούσαν.

Το 1943, η κυριότητα του νησιού περνά και πάλι στην οικογένεια Μουστοξύδη, καθώς κάνει χρήση του νόμου περί δικαιοπραξιών εχθρών και μεσεγγυήσεως εχθρικών περιουσιών, οπότε το συμβόλαιο με την εταιρεία εμπορίου θεωρείται άκυρο. Στη συνέχεια ο Θεοδόσης Μουστοξύδης προβαίνει στη σύναψη μιας σειράς καλλιεργητικών δανείων από την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος, βάζοντας τον Σκορπιό υποθήκη. Τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που θα αντιμετωπίσει στην συνέχεια θα τον οδηγήσουν να χωρίσει τον Σκορπιό σε 14 τεμάχια και να βάλει αγγελία στις εφημερίδες, η οποία γνωστοποιεί ότι πουλά τα κομμάτια γης της νησίδας σε ασήμαντες τιμές.

Στις 15 Οκτωβρίου 1953 ο Σκορπιός μαζί με τη νησίδα Καστρί όπου υπήρχε ο πύργος των πειρατών, αλλά και οτιδήποτε άλλο υπάρχει πάνω στο νησί μεταβιβάζεται από τον Θεοδόση Μουστοξύδη στην οικογένεια Φίλιππα από τη Λευκάδα έναντι 740 εκατ. κατοχικών δραχμών. Την πληρωμή έκανε ο Ελληνοαμερικανός συγγενής της οικογένειας, Γεώργιος Φίλιππας, γνωστός και ως «Τρούμαν». Ο Φίλιππας δεν αγαπούσε τις γεωργικές εργασίες και ούτε τη ζωή στη φύση και λίγο αργότερα εγκατέλειψε την Ελλάδα και πήγε στην Αμερική, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή όπου κατάφερε να αναδεχθεί σε ισχυρό επιχειρηματία, γεγονός που τον έφερε στους κύκλους των επιφανέστερων της εποχής, γνωρίζοντας και τον Αριστοτέλη Ωνάση.

Ο τελευταίος είδε τον Σκορπιό σε ένα από τα ταξίδια του στο Ιόνιο, με τη θρυλική θαλαμηγό του, Χριστίνα όπου εξέφρασε την επιθυμία του να τον αγοράσει.

Ο Ωνάσης πείθει τελικά τον «Τρούμαν» να του πουλήσει τον Σκορπιό και η αγοραπωλησία γίνεται μεταξύ των δύο ανδρών στο Σικάγο το 1963. Με το πέρασμα της κυριότητας του νησιού στα χέρια του Έλληνα κροίσου, ο Σκορπιός άλλξε εντελώς πρόσωπο. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης έφερε στο νησί γεννήτριες ρεύματος και εξασφάλισε παροχή νερού από την γειτονική Λευκάδα.

Έφερε κάθε λογής λουλούδια και φυτά, ακόμη και τροπικά πτηνά, ενώ διάνοιξε δρόμο, ώστε να είναι το νησί προσβάσιμο μέσω αυτοκινήτου. Έφτιαξε επίσης ένα ελικοδρόμιο, αλλά και μαρίνα. Χαρακτηριστική είναι η ροζ βίλλα που έχτισε ο επιχειρηματίας, αλλά και σουίτες για να φιλοξενούνται οι καλεσμένοι του. Η μεταμόρφωση του νησιού χρειάστηκε πέντε χρόνια συνολικά για να ολοκληρωθεί.

Η απόκτηση του Σκορπιού από τον Έλληνα μεγιστάνα οδήγησε το νησί στο να ζήσει την πιο λαμπερή του εποχή, με λάμψη, προσκεκλημένους διεθνούς φήμης  και τη γνωστή σε όλους μας συνέχεια …