Πόντος 1919 – Δεν ξεχνώ

Πόντος : 19 Μαΐου 1919

Το 1908 ήταν χρονιά ορόσημο για την Οθωμανική Αυτοκρατορία καθώς εκδηλώθηκε και επικράτησε το κίνημα των Νεότουρκων, που έθεσε στον περιθώριο τον Σουλτάνο. Τότε πολλές ελπίδες για θετικές αλλαγές συγκεντρώθηκαν στους νεαρούς Τούρκους στρατιωτικούς, όμως πολύ σύντομα οι ελπίδες διαψεύστηκαν γιατί οι Νεότουρκοι έδειξαν σκληρό εθνικιστικό πρόσωπο, εφαρμόζοντας διωγμούς των χριστιανικών πληθυσμών και εκτουρκισμού της περιοχής, επωφελούμενοι την εμπλοκή των ευρωπαϊκών κρατών στο Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από την πλευρά της η Ελλάδα την περίοδο εκείνη ήταν απασχολημένη με το «Κρητικό Ζήτημα» και δεν είχε διάθεση να ανοίξει ακόμη ένα μέτωπο με την Τουρκία.

Έτσι οι Τούρκοι με πρόσχημα την «ασφάλεια του κράτους» εκτοπίζουν ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού στην αφιλόξενη μικρασιατική ενδοχώρα, μέσω των λεγόμενων «ταγμάτων εργασίας». Στα συγκεκριμένα «Τάγματα Εργασίας» αναγκάζονταν να υπηρετούν οι άνδρες που δεν κατατάσσονταν στο στρατό και δούλευαν σε λατομεία, ορυχεία και στη διάνοιξη των δρόμων, με τους περισσότερους να πεθαίνουν από πείνα, ασθένειες και κακουχίες λόγω των απαράδεκτων συνθηκών που ζούσαν και εργάζονταν.

Μην αντέχοντας άλλο τις δολοφονίες και αυτές τις καταστάσεις με τις πυρπολήσεις χωριών και τις σφαγές, οι Έλληνες του Πόντου ανέβηκαν αντάρτες στα βουνά. Οι τούρκοι εθνικιστές με τις οδηγίες του Μουσταφά Κεμάλ εξολόθρευσαν τους Ελληνοπόντιους,  δηλαδή ότι δεν κατάφερε ο Σουλτάνος σε 5 αιώνες το πέτυχε ο Κεμάλ σε 5 χρόνια.

Στις 19 Μαΐου 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα για να ξεκινήσει τη δεύτερη και πιο άγρια φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας, υπό την καθοδήγηση των γερμανών και σοβιετικών συμβούλων του.

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για την εξολόθρευση τους ήταν η εκτόπιση τους από τα χωριά τους, η εξάντληση από έκθεση σε κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα, η δίψα, οι πορείες θανάτου στην έρημο και συχνότατα οι εν ψυχρώ δολοφονίες και εκτελέσεις.

Ο αριθμός των θυμάτων έχει πολύπλευρα αναδειχτεί και αναγνωριστεί σε πάνω από 300.000, ενώ το Κεντρικό Συμβούλιο Ποντίων στη Μαύρη Βίβλο του κάνει αναφορά σε 353.000 θύματα, αριθμός που υιοθετείται και από τις περισσότερες ξένες πηγές.

Όσοι γλίτωσαν από το τουρκικό σπαθί κατέφυγαν ως πρόσφυγες στη Νότια Ρωσία, ενώ γύρω στις 400.000 ήλθαν στην Ελλάδα.

Βίντεο για τη Γενοκτονία Ποντίων : 100 χρόνια μετά 1919-2019

Η διεθνής βιβλιογραφία και τα κρατικά αρχεία πολλών χωρών εμπεριέχουν πλήθος μαρτυριών για τη γενοκτονία που διαπράχθηκε κατά των Ποντίων κατοίκων της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η γενοκτονία πραγματοποιήθηκε παράλληλα με γενοκτονίες εις βάρος και άλλων πληθυσμών, δηλαδή των Αρμενίων και των Ασσυρίων, με αποτέλεσμα ορισμένοι ερευνητές να θεωρήσουν τις επιμέρους διώξεις ως τμήματα μιας ενιαίας γενοκτονικής πολιτικής εις βάρος των Ελλήνων ή γενικότερα των Χριστιανών της Μικράς Ασίας.

Ημέρα Διεθνώς αναγνωρισμένη

Κατόπιν εισήγησης του Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία το 1994 και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρας Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο». Το 1998 η Βουλή ψήφισε ομόφωνα την ανακήρυξη της 14ης Σεπτεμβρίου ως «ημέρα εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος». Πέρα από το ελληνικό κράτος ο διωγμός των Ποντίων αναγνωρίζεται επισήμως ως γενοκτονία από την Κύπρο, την Αρμενία, την Σουηδία, ορισμένες ομοσπονδιακές δημοκρατίες της Ρωσίας, εννέα πολιτείες των ΗΠΑ, Φλόριντα, Τζώρτζια, Μασαχουσέτη, Νιου Τζέρσεϊ, Νέα Υόρκη, Πενσυλβάνια, Νότια Καρολίνα, Ρόουντ Άιλαντ και από τις 11/9/2019  η Καλιφόρνια, ενώ υπάρχει σαφής αναφορά -κατά κάποιο τρόπο αναγνώριση- σε γενοκτονία Ελλήνων και από την πολιτεία της Αλαμπάμα, από τη βουλή των αυστραλιανών πολιτειών της Νότιας Αυστραλίας και της Νέας Νότιας Ουαλίας, την Αυστρία και την Ολλανδία. Στο Καναδά οι πόλεις Οττάβα και Τορόντο έχουν αναγνωρίσει την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Ποντιακής γενοκτονίας, αλλά και ψηφίσματα της Γερουσίας των ΗΠΑ κάνουν αναφορά σε γενοκτονία κατά Ελλήνων.