Μια «Ατλαντίδα» στην Ελαφόνησο

Η υποθαλάσσια πόλη που είναι χτισμένη από την αρχαιότητα βρίσκεται στη μικρή νησίδα Παυλοπέτρι, ακριβώς απέναντι από την Ελαφόνησο, κοντά στη Λακωνία και στο νοτιότερο σημείο της Πελοποννήσου.

Μεταξύ λοιπόν της νησίδας και της ξηράς βρίσκεται η βυθισμένη αρχαία πόλη,  μόλις 4 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού, με ηλικία περίπου 5 χιλιετηρίδων. Πρόκειται για μοναδική στο είδος της αφού έχει συγκεκριμένο σχέδιο πόλης με δρόμους, κτήρια, νεκροταφείο ακόμη και δίκτυο ύδρευσης με σωληνώσεις.

Τα ευρήματα της υποθαλάσσιας πόλης αποτέλεσαν υλικό για ντοκιμαντέρ που μεταδόθηκε από το BBC 2 το 2011

Το 1904 πρώτος εντόπισε την υποθαλάσσια πόλη ο γεωλόγος και πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Φωκίων Νέγρης, όμως δεν υπήρχε ικανή χρηματοδότηση για να προχωρήσει τις εργασίες,  ώσπου το 1967, ο Ωκεανογράφος  Nicholas Flemming του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον, στο πλαίσιο των μελετών του για τις αλλαγές της στάθμης  στη Μεσόγειο, επισκέφτηκε το Παυλοπέτρι Ελαφονήσου και διαπίστωσε την ύπαρξη της βυθισμένης αρχαίας πόλης σε βάθος  μόλις 3-4 μέτρων.                                                     

Η εικόνες που αντίκρισε τον γοήτευσαν και την επόμενη χρονιά επιστρέφει με μια ομάδα φοιτητών του Κέμπριτζ, που καταφέρνουν με τα μέσα της εποχής, όπως μεζούρες και μέτρα, να φτιάξουν έναν πρώτο χάρτη της πόλης και να ξεχωρίσουν τα σπίτια, τους δρόμους και τα νεκροταφεία, με τη συμμετοχή και ελληνικής αρχαιολογικής ομάδα με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Άγγελο Δεληβοριά. 

Υπάρχουν τουλάχιστον 15 κτήρια σε βάθος 4 μέτρων και οι πρόσφατες έρευνες του 2009 αποκάλυψαν ότι εκτείνεται σε έκταση 9 στρεμμάτων.         

Από τις έρευνες οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα ευρήματα χρονολογούνται  πριν από το 2800 π.Χ. στην αρχή της εποχής του χαλκού και πιθανολογείται ότι η πόλη βυθίστηκε το 1000 π.Χ.

Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν αγάλματα και μνημεία που μαρτυρούν την κατοίκηση της περιοχής από αρχαιότατους χρόνους δίνοντας παράλληλα στοιχεία για την κοινωνία, τον πολιτισμό και την οικονομία της εποχής.

Το γεγονός ότι η πόλη βυθίστηκε συνέβαλε στο να διατηρηθούν όλα τα στοιχεία σε άριστη κατάσταση και να είναι τόσο ανέπαφα με το χρόνο, εφόσον η περιοχή δεν χτίστηκε και ούτε χρησιμοποιήθηκε ξανά για καλλιέργεια. Είναι γεγονός ότι η έρευνα του 2009 βοήθησε σε μεγάλο βαθμό για να χαρτογραφηθεί η βυθισμένη πόλη και να έρθουν στο φως ακόμη περισσότερα στοιχεία.

Ο συγκεκριμένος οικισμός βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του νερού και αυτό τον κάνει τόσο συναρπαστικό καθώς εύκολα ο επισκέπτης μπορεί να διακρίνει τα πάντα, αν και ως τοποθεσία παραμένει άγνωστη για το ευρύ κοινό.

Ανάμεσα στα κτίσματα υπάρχει ένα ιδιαίτερο κτήριο, ξεχωριστής  τεχνοτροπίας του οποίου η χρήση δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.                 Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους φαίνεται να ανήκει σε μια προγενέστερη εποχή με την ανατολική πλευρά του να αποτελείται από δέκα πέτρες.      

Στα βόρεια και νότια άκρα υπάρχουν μικρές αψίδες από μικρότερες πέτρες και η ύπαρξη τριών κωνικών κυπέλλων πρωτοελλαδικής περιόδου που βρέθηκαν στο χώρο ενισχύει την άποψη ότι ίσως να χρησίμευε για νεκρώσιμες ιεροτελεστίες, κάτι που μόνο μια δεύτερη ανασκαφή θα το επιβεβαιώσει.

Οι ερευνητές πάντως πιθανολογούν ότι η πόλη καταποντίστηκε από σεισμό  μεγέθους 8 ρίχτερ, γύρω στο 1.000 π.Χ. Σύμφωνα με άλλες θεωρίες το γεγονός έγινε κάπου στο 375μ.Χ.

Βίντεο από Haanity