Βόλτα στο Γαλαξίδι, στην ιστορία του και στις ομορφιές του…

Το υπέροχο Γαλαξίδι και η ιστορία του

Το Γαλαξείδι ή Γαλαξίδι, είναι παραθαλάσσια κωμόπολη και ανήκει στο δήμο Δελφών. Βρίσκεται στη βόρεια ακτή του Κορινθιακού κόλπου και είναι αρκετά γνωστό για τη ναυτιλία που είχε αναπτύξει τον προηγούμενο αιώνα καθώς και για τη γραφικότητα του, για την οποία σήμερα προσελκύει αρκετούς επισκέπτες.

Υπάρχουν πολλές εκδοχές σχετικά με την προέλευση του ονόματος αν και οι γλωσσολογικές μελέτες συγκλίνουν στην άποψη ότι το τοπωνύμιο προέρχεται από το μεσαιωνικό φυτωνύμιο γαλατσίδα, ένα ποώδες φυτό που συναντάμε στην περιοχή,  γαλακτίς -ίδος και επομένως ετυμολογικά σωστή είναι η γραφή με -ι-: Γαλαξίδι.

Διαδεδομένη είναι η άποψη ότι το τοπωνύμιο προέρχεται από την οικογένεια Γαλαξείδη που είχε εκτάσεις στην περιοχή και λέγεται ότι ο Γαλαξείδης ήταν ο Βυζαντινός τοπάρχης που ανακατασκεύασε την ερειπωμένη πόλη. Στην πραγματικότητα, όμως, το επώνυμο Γαλαξείδης  προέρχεται από το τοπωνύμιο Γαλαξίδι. Σχετικά με την προέλευση του ονόματος υπάρχει και ένας μύθος για μια γοργόνα ονόματι Γάλαξα, που είχε ερωτευτεί ο Προμηθέας και την έκλεψε.

Το Γαλαξίδι τεκμηριώνεται για πρώτη φορά τον 10ο αιώνα. Κατά την περίοδο της βασιλείας του Βασιλείου Β΄ κυριεύτηκε, με δραματικές συνέπειες για τους κατοίκους από τους Βούλγαρους του τσάρου Σαμουήλ. Οι κάτοικοι εγκατέλειψαν την πόλη και εγκαταστάθηκαν στα νησιά του Κόλπου της Ιτέας, και το Γαλαξίδι δεν κατοικήθηκε για τα επόμενα 50 χρόνια.  Το 1054 μια επιδημία αφάνισε πολλούς κατοίκους ενώ το 1064 μια επιδρομή των Ούζων είχε ως αποτέλεσμα τη βίαιη εκδίωξη τους από την πόλη για δύο ολόκληρα χρόνια.

Λεηλατήθηκε ξανά το 1081 και το 1147 από τους Νορμανδούς. Μετά την Δ΄ Σταυροφορία το Γαλαξίδι αποτέλεσε αρχικά τμήμα της Αυθεντίας των Σαλώνων, αλλά ανακτήθηκε το 1211 από το Δεσποτάτο της Ηπείρου. Η πόλη καταλήφθηκε για πρώτη φορά από τους Οθωμανούς το 1394, αλλά ανακτήθηκε από τον Θεόδωρο Α΄ Παλαιολόγο μετά από λίγο καιρό.

Το 1494 μεταφέρθηκε η έδρα του Μπέη από τα Σάλωνα στο Γαλαξίδι και πρώτος Μπέης που διορίστηκε ήταν ο Χατζή-Μπαμπας. Τελικά το 1502, ύστερα από εντολή της Υψηλής Πύλης, η έδρα επανήλθε στα Σάλωνα.

Η ακμή του ναυτιλίας ξεκίνησε την περίοδο 1720-1730 και το 1774 ύστερα από την Συνθήκη Κιουτσούκ-Καϊναρτζή τα περισσότερα Γαλαξιδιώτικα πλοία σήκωσαν Ρώσικη σημαία και το 1803 ο στόλος αριθμούσε σε 50 πλοία με συνηθέστερα εμπορικά λιμάνια τη Μασσαλία, την Κωνσταντινούπολη  κ.ά.

Αξιοθέατα

Το παλιό Σχολείο

Βρίσκεται στη θέση Κούκουνας και είναι ένα από τα παλαιότερα σχολεία. Κατασκευάστηκε επί Ιωάννη Καποδίστρια με δαπάνες της κυβέρνησης και της κοινότητας, η οποία προσέφερε 4.389 γρόσια. Μέχρι το 1932 λειτούργησε ως δημοτικό σχολείο και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε με αποτέλεσμα να πουληθεί από τη σχολική εφορία και με υπουργική απόφαση έχει κηρυχθεί διατηρητέο.

Ναυτικό και Εθνολογικό Μουσείο

Το Ναυτικό και Εθνολογικό Μουσείο στεγάζεται σε ένα κτίριο που κατασκευάστηκε επί δημαρχία Χαρδαβέλλα το 1870. Από το 1932 στεγάζει τη ναυτική πινακοθήκη. Το Ναυτικό και Εθνολογικό Μουσείο φιλοξενεί, εκτός από τη ναυτική πινακοθήκη, αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής.

Η αρχαιολογική αυτή συλλογή δημιουργήθηκε το 1932 αλλά πολλά κομμάτια χάθηκαν την περίοδο της κατοχής. Σήμερα η συλλογή περιέχει 300 εκθέματα και συντηρείται από το Ίδρυμα Σταύρος Σ. Νιάρχος.

Το παρθεναγωγείο

Κατασκευάστηκε το 1880 επί δημαρχίας Νικολάου Λουκέρη και χρησιμοποιήθηκε ως σχολείο θηλέων μέχρι το 1929 και μετά ως θέατρο. Για πολλά χρόνια εγκαταλείφθηκε και μάλιστα προκειμένου να μην καταρρεύσει η σχολική εφορεία το δημοπράτησε το 1949 και το ζεύγος Ευθυμία και Παναγιώτης Κουλομπούρου το αγόρασε και με τη σειρά του το δώρισε στην κοινότητα Γαλαξιδίου. Από το 1992 το Υπουργείο Πολιτισμού το έχει ανακηρύξει διατηρητέο μνημείο λόγω της αρχιτεκτονικής και της ιστορικής σημασίας του.

Τα αρχοντικά του Γαλαξιδιού

Το μεγαλύτερο μέρος της πόλης αποτελείται από πλιθόχτιστα αρχοντικά τα οποία υπενθυμίζουν το ένδοξο παρελθόν της πόλης. Η αρχιτεκτονική έκφραση επηρεάστηκε από το ναυτικό επάγγελμα των κατοίκων που σαν κοσμογυρισμένοι έφερναν υλικά και ιδέες από το εξωτερικό. Τα πρώτα αρχοντικά χτίστηκαν το 1850 με έντονη ευρωπαϊκή επίδραση. Έτσι πολλά σπίτια έχουν ταβάνια σχεδιασμένα από Ιταλούς ζωγράφους και ξεχωρίζουν για την τεχνοτροπία τους τους. Ανάμεσά τους το Μπουρζέϊκο του Κατσούλη, το Δεδουσαίϊκο του καραβοκύρη Δεδούση κ.α.

Βίντεο του haanity με drone πάνω από το Γαλαξίδι και τα νησάκια του :