Επικούριος Απόλλωνας από τον 5ο αιώνα π.Χ.

Επικούριος Απόλλωνας, ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου   

Ναός Επικούριου Απόλλωνος | Πελοπόννησος Search

Στο κέντρο της Πελοποννήσου και  συγκεκριμένα στις Βάσσες Φιγαλείας και σε υψόμετρο 1130 μέτρων στέκει αγέρωχος και αειθαλής ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα. Αφιερώθηκε από τους Φιγαλείς στον Απόλλωνα διότι τους βοήθησε να ξεπεράσουν μια επιδημία πανώλης. Ο ναός υψώνεται πάνω στα βουνά μεταξύ  Ηλείας,  Αρκαδίας  και  Μεσσηνίας και βρίσκεται 14 χλμ. νότια της Ανδρίτσαινας.                                                          

Ανεγέρθηκε το δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και αποδίδεται στον Ικτίνο, τον αρχιτέκτονα του Παρθενώνα. Το μνημείο αυτό από τα καλύτερα σωζόμενα της κλασικής αρχαιότητας είναι το πρώτο στην Ελλάδα που εντάχθηκε το 1986 στον κατάλογο της UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. 

Το βασικότερο διακοσμητικό στοιχείο του ναού ήταν η μαρμάρινη ιωνική ζωφόρος, που υπήρχε πάνω από τους ιωνικούς ημικίονες μέσα στο σηκό. Είχε συνολικό μήκος 31 μ. και αποτελείτο από 23 μαρμάρινες πλάκες. Στις 12 απεικονίζεται η Αμαζονομαχία και στις υπόλοιπες 11 η Κενταυρομαχία. 

Κατά την ανασκαφή του 1812 οι πλάκες βρέθηκαν σκεπασμένες με αρχιτεκτονικά μέλη στο σηκό και το 1815 μεταφέρθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο, όπου και εκτίθενται σήμερα. 

Γλύπτης της ζωφόρου ίσως ήταν ο Παιώνιος, που φιλοτέχνησε στην Ολυμπία το περίφημο άγαλμα της Νίκης.

Οδηγός: Κεφαλόβρυση - Πληροφορίες για ταξίδια, εκδρομές και αξιοθέατα για  το 2021 από το Tripadvisor

Ο ναός συνδυάζει αρχαϊκά, κλασικά και παραδοσιακά αρκαδικά χαρακτηριστικά. Έτσι προσφέρει ένα ελκυστικό μείγμα του παλιού και του νέου, του αγροτικού και του εκλεπτυσμένου.         

Χαρακτηρίζεται λοιπόν ως ναός δωρικός, αντιθέτως, στον σηκό μια σειρά εντοιχισμένων ιωνικών κιόνων στέκονται απέναντι σε χαμηλούς τοίχους στήριξης. Στο νότιο τμήμα όπου βρίσκεται το άδυτο, οι δύο τελευταίοι ιωνικοί κίονες του σηκού στέκονται στο μακρινό άκρο λοξών τοίχων, ενώ ανάμεσά τους βρίσκεται ένας κορινθιακός κίων, μόνος στο κέντρο του ναού. Έτσι συνδυάζει και τους τρεις ρυθμούς.

Οι κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή και έλλειψη συντήρησης επέβαλαν τη μόνιμη κάλυψη του ναού με στέγαστρο από το 1987.

Ακολουθεί ένα συλλεκτικό ντοκιμαντέρ από το σκηνοθέτη Jean-Daniel Pollet που μαγεύτηκε όταν τον αντίκρισε και είπε ότι αυτός ο ναός υπήρξε το κέντρο του κόσμου για κείνον. Έτσι λοιπόν τον κινηματογράφησε με ρυθμό ιερής τελετουργίας και το αποτέλεσμα αντάμειψε τις προσπάθειες του.

Γυρίστηκε το 1964 και την επόμενη χρονιά βραβεύτηκε στη Μπιενάλε Παρισίων και ποτέ δεν προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες. Η προβολή της ταινίας στην εκδήλωση «Επικούριος Απόλλωνας υπό το σεληνόφως» ήταν μια από τις σπάνιες και σε συνδυασμό με τον τόπο όπου γυρίστηκε  αποτελεί μοναδική εμπειρία για τους θεατές…. 

Σημειώνεται ότι η σωστή ορθογραφία της λέξης «επικούριος» είναι με -ι- και όχι «επικούρειος» γιατί προέρχεται από το ρήμα επικουρώ καθώς ο Απόλλωνας είχε επικουρήσει την περιοχή και ουδεμία σχέση έχει με τον Επίκουρο και τους επικούρειους. 

Αρχείο:Temple of Apollo Epikourios at Bassae (Greece), about 420-400 BC,  British Museum (14237128366).jpg - Βικιπαίδεια