H διάβρωση απειλεί τη γεωργία

Ανθρωπινή δραστηριότητα και η διάβρωση του εδάφους

Ένα από τα πιο μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η γεωργία στη χώρα μας και για το οποίο δεν υπάρχει μέριμνα είναι  η διάβρωση του εδάφους. Οι συχνές και ραγδαίες βροχοπτώσεις έχουν σαν αποτέλεσμα το νερό να μην κατανέμεται ομοιόμορφα στο έδαφος και σύμφωνα με τις προβλέψεις το φαινόμενο αναμένεται να ενταθεί τα αμέσως επόμενα χρόνια, ως ένα αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής για την αντιμετώπιση του οποίου επιβάλλεται να ληφθεί μέριμνα. Μια έντονη βροχόπτωση είναι ικανή για να απομακρύνει μόλις μέσα σε λίγες ώρες τεράστιες ποσότητες επιφανειακού χώματος από καλλιεργήσιμες εκτάσεις, για το οποίο η φύση χρειάστηκε εκατοντάδες χρόνια να το δημιουργήσει.

Η διάβρωση του εδάφους δεν συμβαίνει μόνο στην εποχή μας, ως φαινόμενο παρατηρείται από την αρχαιότητα το οποίο οι πρόγονοί μας το παρομοίαζαν με την εικόνα που δίνει ένα σώμα όταν χάσει τις σάρκες του. Παλαιότερα στις περιοχές της νησιωτικής Ελλάδας κατασκεύαζαν τις αναβαθμίδες ή αλλιώς τις πεζούλες όπως τις έλεγαν, για να προστατεύσουν τους πολύτιμους εδαφικούς πόρους που διασφάλιζαν την επιβίωσή τους.

Μεγάλος ο κίνδυνος στις παραλιακές περιοχές            

Διάβρωση του εδάφους συναντάμε και στην ορεινή Ελλάδα με ιδιαίτερη έξαρση στην Πελοπόννησο και σε πολλά νησιά του Αιγαίου. Μεταξύ αυτών που καλείται να κάνει ο άνθρωπος έτσι ώστε να συμβάλλει στην αποφυγή της διάβρωσης  ή έστω στον περιορισμό της είναι, να φροντίζει να παραμένει η βλάστηση στη γη, να μην καίει υπολείμματα της γεωργίας στα χωράφια και να κατασκευάζει πεζούλες όπου χρειάζεται. Όπως σε τόσα άλλα προβλήματα, έτσι και σε αυτό, η ανθρώπινη  δραστηριότητα είναι αποκλειστικά υπεύθυνη.

Το πρόβλημα λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις μειώνοντας παράλληλα και τη βιοποικιλότητα και μέσα στα επόμενα χρόνια σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τις επιστημονικής κοινότητας αναμένεται να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την οικονομία στα νησιά και τις παράκτιες περιοχές της ηπειρωτικής χώρας.

Οι πυρκαγιές εντείνουν το πρόβλημα

Μια δασική πυρκαγιά έχει σοβαρές επιπτώσεις σε χερσαία ζώα, πουλιά και φυτά, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στο αγροτικό εισόδημα, σε ανθρώπινες περιουσίες και υποδομές και βεβαίως πάντα παραμονεύει ο κίνδυνος απώλειας ανθρώπινης ζωής. Σε βάθος χρόνου οι πυρκαγιές μπορεί να οδηγήσουν στην οριστική απώλεια βλάστησης, στη διάβρωση του εδάφους και τελικά στην αύξηση των πλημμυρών μέχρι και την ερημοποίηση της περιοχής. Οι πρόσφατες πυρκαγιές που έπληξαν τη χώρα τον περασμένο Αύγουστο και κυρίως την Εύβοια και την Ηλεία, έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη χλωρίδα και την πανίδα των περιοχών και είναι άγνωστο πότε θα επουλωθούν οι πληγές του εδάφους έτσι ώστε να είναι έτοιμο ξανά για καλλιέργεια.   

Με το φθινόπωρο να ανατέλλει και με το χειμώνα να ακολουθεί αμέσως μετά, οι πλημμύρες σε αυτές τις περιοχές θεωρούνται βέβαιες, κάτι που θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη διατάραξη στο περιβάλλον. Είναι γεγονός ότι πολλές περιοχές της Μεσογείου απειλούνται ή υποβαθμίζονται από παράγοντες όπως η διάβρωση, η υπερβόσκηση, οι πυρκαγιές οι οποίοι με τη σειρά τους επηρεάζουν σημαντικούς τομείς της οικονομίας που προέρχονται από τη γεωργία, την  αλιεία, τον τουρισμό αλλά  και την προμήθεια ζωτικών αγαθών όπως το πόσιμο νερό.

Για την επόμενη μέρα στις περιοχές που επλήγησαν από τις πυρκαγιές μίλησε ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών και Πρόεδρος ΟΑΣΠ Ευθύμης Λέκκας «η φωτιά ήταν αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης. Τα γεωδυναμικά φαινόμενα  όπως οι σεισμοί, οι διαβρώσεις και οι κατολισθήσεις έρχονται και συνδυάζονται με τα υδροδυναμικά φαινόμενα με τις δασικές πυρκαγιές που εξελίσσονται πια στην ατμόσφαιρα και αυτό σηματοδοτεί την έναρξη της κλιματικής κρίσης».

Απειλείται η Νότια Ευρώπη

Η διαδικασία αποκατάστασης των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας της Μεσογείου δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες για νέες θέσεις εργασίας και επιχειρηματικές ευκαιρίες αντιμετωπίζοντας και την ανεργία  που βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα στη Νότια Ευρώπη.                                                  

Οκτώ πανεπιστήμια και ερευνητικοί φορείς από την Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία, εξειδικευμένοι σε διαφορετικούς τομείς της αποκατάστασης του εδάφους  συναντήθηκαν  στην Santiago de Compostella στην Ισπανία πριν από μερικά χρόνια προκειμένου να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του εδάφους.. Η νέα διαμεσογειακή δράση που δημιουργήθηκε αποσκοπεί  στην βελτίωση  των δυνατοτήτων κατάρτισης για απόφοιτους και νέους επιστήμονες, σχετικά με την αποκατάσταση του υποβαθαμισμένου ή διαβρωμένου εδάφους στη Νότια Ευρώπη, γεγονός που αποτελεί μία σημαντική ευκαιρία για να δοθούν πρακτικές λύσεις σε καίρια προβλήματα που σχετίζονται με την υποβάθμιση του εδάφους, κάτι που θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό να εφαρμοστεί έντονα και άμεσα αρχίζοντας από τις πληγείσες περιοχές…